ลดน้ำหนัก หลังคลอดอย่างไร? เมื่อคุณแม่ไม่ได้ต้องการแค่กลับมาผอม แต่ต้องกลับมาแข็งแรง

พญ.อาริสา แก้วเกษ ว.36593 กล่าวว่า การลดน้ำหนักในคุณแม่หลังคลอดไม่ควรมุ่งเน้นเพียงตัวเลขบนเครื่องชั่ง แต่ควรเริ่มจากการประเมินสุขภาพและองค์ประกอบร่างกายโดยรวม เพื่อให้สามารถวางแผนการดูแลได้อย่างเหมาะสมกับแต่ละบุคคล ทั้งด้านโภชนาการ ฮอร์โมน มวลกล้ามเนื้อ การเผาผลาญ และพฤติกรรมการใช้ชีวิต และ 7 ปัจจัยที่อาจทำให้น้ำหนักหลังคลอดลงยาก

1. นอนน้อยและพักผ่อนไม่เพียงพอ

ชีวิตของคุณแม่หลังคลอดมักไม่ได้เป็นไปตามตารางเดิม การตื่นกลางดึกและการนอนที่ขาดความต่อเนื่องสามารถทำให้การดูแลตัวเองทำได้ยากขึ้น

การนอนและการฟื้นตัวจึงควรถูกนำมาพิจารณาในการวางแผนดูแลน้ำหนัก ไม่ควรมองเพียงอาหารและการออกกำลังกายเท่านั้น

2. มวลกล้ามเนื้อลดลง

หลังช่วงตั้งครรภ์และคลอด กิจกรรมทางกายของคุณแม่อาจลดลง ทำให้ร่างกายเสียมวลกล้ามเนื้อได้

ดังนั้นการลดน้ำหนักโดยเน้นเพียงการกินให้น้อยลง อาจไม่ใช่คำตอบที่ดีที่สุด

เป้าหมายควรเป็นการลดไขมันพร้อมกับดูแลมวลกล้ามเนื้อให้เหมาะสม โดยการออกกำลังกายควรกลับมาอย่างค่อยเป็นค่อยไปและสอดคล้องกับการฟื้นตัวของแต่ละคน

3. พฤติกรรมการกินเปลี่ยนไป

เมื่อมีเวลาจำกัด คุณแม่อาจเลือกอาหารที่สะดวกมากกว่าการเลือกอาหารที่เหมาะสม ทำให้ได้รับพลังงานหรือสารอาหารไม่สมดุล

การลดน้ำหนักหลังคลอดจึงควรเน้น Nutrition Support มากกว่าการอดอาหารหรือจำกัดแคลอรีแบบรุนแรง

โดยเฉพาะคุณแม่ที่กำลังให้นมบุตร ร่างกายยังต้องการพลังงานและสารอาหารเพิ่มขึ้น จึงควรคำนึงถึงทั้งสุขภาพของแม่และความต้องการทางโภชนาการในช่วงให้นมด้วย

4. ฮอร์โมนและการเปลี่ยนแปลงหลังคลอด

การเปลี่ยนแปลงทางฮอร์โมนหลังคลอดเป็นอีกปัจจัยที่อาจมีผลต่อความรู้สึก พลังงาน และสภาวะร่างกาย

ในคุณแม่บางราย หากมีอาการผิดปกติร่วม เช่น เหนื่อยมาก ใจสั่น น้ำหนักเปลี่ยนแปลงผิดปกติ หรือมีอาการที่สงสัยภาวะไทรอยด์ การประเมินโดยแพทย์อาจมีความสำคัญก่อนวางแผนลดน้ำหนัก

5. ออกกำลังกายเร็วเกินไป หรือเลือกวิธีที่ไม่เหมาะกับช่วงฟื้นตัว

คุณแม่บางคนรู้สึกกดดันที่จะต้องกลับมาออกกำลังกายหนักเพื่อให้น้ำหนักลดเร็ว

แต่การกลับมาออกกำลังกายควรขึ้นอยู่กับวิธีคลอด ภาวะแทรกซ้อน และการฟื้นตัวของแต่ละคน โดย ACOG แนะนำให้ค่อย ๆ เพิ่มกิจกรรมตามความเหมาะสม และผู้ที่ผ่าคลอดหรือมีภาวะแทรกซ้อนควรปรึกษาแพทย์ก่อนเพิ่มระดับการออกกำลังกาย

6. พยายามลดน้ำหนักด้วยวิธีเดียวซ้ำ ๆ

ลดอาหาร
งดแป้ง
ออกกำลังกายหนัก
ลองอาหารเสริม
กลับมาน้ำหนักขึ้นอีก

วงจรนี้เกิดขึ้นได้ง่ายเมื่อเราโฟกัสที่ “น้ำหนัก” มากเกินไป โดยไม่เข้าใจต้นเหตุของแต่ละคน

ACOG ระบุว่าการลดน้ำหนักที่ยั่งยืนมักต้องอาศัยการปรับพฤติกรรมด้านอาหารร่วมกับกิจกรรมทางกาย และควรเป็นการเปลี่ยนแปลงที่สามารถทำต่อเนื่องได้มากกว่าการลดแบบเร่งด่วน

7. ตั้งเป้าว่าต้อง “กลับมาเหมือนเดิม” ให้เร็วที่สุด

ร่างกายหลังคลอดไม่จำเป็นต้องกลับมาเหมือนก่อนตั้งครรภ์ในเวลาเดียวกันสำหรับทุกคน

การลดน้ำหนักหลังคลอดจึงควรตั้งเป้าหมายจาก สุขภาพ ความแข็งแรง และองค์ประกอบร่างกาย ควบคู่กับน้ำหนัก มากกว่าการกดดันตัวเองด้วยตัวเลขเพียงตัวเดียว